تدریس یکی از شغلای بسیار سخت دنیاست. معلم باید جدا از اینکه برخورداری از علم و سواد کافی و ارائه اطلاعات مفید به علم آموزان، الهام بخش هم باشه. معلم باید هم زمان، سخنران و رهبر خوبی باشه و فضایی سرگرم کننده رو در کلاس درس بسازه که واسه علم آموزان خسته کننده نباشه. در این مقاله می خوایم چند مورد از نکات کاربردی زبون بدن در تدریس رو بگیم. پس تا پایان مقاله با ما همراه باشین.

درواقع هدف از تدریسِ خوب، داشتن جذبه (presence) است، ولی جذبه چیه؟ اگه در زمان تدریس عصبی و نگران باشین، این احساس ناامنی در زبون بدن شمام نمایان می شه. معمولا در این حالت شونِهاتون رو خم می کنین، دست به سینه وای میستین یا دست خود رو جلوِ دهن تون می گیرین. ولی این وضعیت نشون دهنده ی نبود اعتمادبه نفسه و احساس ناجوری در علم آموزان ایجاد می کنه. جذبه یعنی مدیریت زبون بدن، به صورتی که به علم آموزان نشون بدین کلاس درس رو در کنترل دارین. اما واسه تدریس بهتر و مؤثرترِ مطالب درسی، کدوم ترفندهای غیرکلامی رو میشه به کار گرفت؟

۱. از دستای تون استفاده کنین

دستاتون شاخص اعتمادند، یعنی اگه بقیه دستاتون رو نبینند، ممکنه به شما اعتماد نکنن. در زمان تدریس، همیشه باید دستاتون در خطر دید باشه. باید دستای تون رو از جیب تون بیرون بیارین و اونا رو پشت خود یا زیر میز مخفی نکنین. در آموزشای آنلاین و در مقابل دوربین هم حتما باید تموم بدن شما در کادر فیلم ورداری قرار داشته باشه.

۲. از ژست قدرت (power posing) استفاده کنین

محققان در دانشکده ی بازرگانی هاروارد متوجه شدن هرچه وضعیت بدنیِ گسترده تری داشته باشین (شونِهاتون رو عقب بگیرین، پاهای تون رو محکم روی زمین بذارین، سینه تون رو صاف نگه دارین و سرتون رو بالا بگیرین) احساس اعتمادبه نفس بیشتری دارین و بقیه هم شما رو فردی بااعتمادبه نفس به حساب میارن. به این حالت که در اون به صورتی وای میستین که با بدن خود فضای بیشتری رو اشغال می کنین، «ژست قدرت» گفته می شه. در زمان تدریس، دستای تون آزاد باشه و دست به سینه نایستید، شونِهاتون رو عقب ببرین و سرتون رو بالا بگیرین. این وضعیت به شما کمک می کنه فضای بیشتری اشغال کنین و بر مطالبی که می گین، تسلط داشته باشین.

در تحقیق جالب دیگری در دانشکده ی بازرگانی هاروارد، از داوطلبان خواسته شد مصاحبهایی ساختگی بکنن. محققان از شرکت کنندگان خواستن پیش از واردشدن به اتاق، ژست قدرت بگیرن. کسائی که ژست قدرت داشتن، افرادی با اعتمادبه نفس بیشتر، باهوش تر و ماهرتر آزمایش شدن. مهم تر از همه اینکه این داوطلبان احساس قدرت بیشتری داشتن. پس بهتره پیش از فیلم ورداریِ دوره آموزشی در آموزشای آنلاین یا واردشدن به کلاس درس، کمی ژست قدرت بگیرین.

۳. از وسایل غیرکلامی استفاده کنین

به طور عادی، میزان به خاطرسپاری و یادگیری مطالبِ زبانی و کلامی بسیار کمه. پس باید با استفاده از توضیحات غیرکلامی و کلامی، کاری کنین که مغز علم آموزان بتونه مطالب بیشتری در خود بگنجونه. به همین منظور، واسه توضیح دادن مفاهیم از دستای تون، تُن صدای تون یا بدن تون کمک بگیرین.

۴. بیانگری (Expressiveness) داشته باشین

پروفسور استفان سِسی (Stephen Ceci) در تحقیق هوشمندانه ای بررسی کرد که زبون بدن تا چه حد به بهتر شدن آزمایشای دانشجویان از کتاب درسی کمک می کنه. اون مطالب آموزشی خود رو نوشت تا محتوای زبانیِ استفاده شده در این بررسی دقیقا برابر باشه. اون در یکی از کلاسا از زبون بدن عادی خود استفاده کرد و در کلاس دیگر، چند ترفند غیرکلامی، ازجمله بیانگری غیرزبانی رو به کار گرفت، به این معنی که در زمان تدریس، تُن صدای خود رو تغییر می داد، واسه تأکید بر چند تا نکته مهم از شکلای مختلف مختلفی از حرکات صورت استفاده می کرد و در بین تدریس دستای خود رو حرکت می داد. در کلاسی که در اون از بیانگری غیرکلامی استفاده شده بود، دانشجویان در آزمایشای خود درمورد هر یک از بخشا ازجمله کیفیت کتاب درسی، امتیازهای بالاتری داده بودن. این مسئله نشون می ده بیانگری غیرکلامی موجب جذب شدن دانشجویان و علم آموزان می شه و به اونا کمک می کنه مطالب آموزشی رو به شکل مطلوب تری به خاطر بسپارند.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چیجوری استعداد خود رو کشف کنی

۵. در زمان ورود، به علم آموزان خوشامد بگید

مقابل درِ کلاس بایستید و به علم آموزان خوشامد بگید. تقریبا باید در درگاه قرار بگیرین تا علم آموزان نتونن یکباره به کلاس وارد شن و مجبور شن سرعت خود رو کم کنن و یک به یک داخل کلاس بیان. این کار، اونا رو آروم می کنه. اگه علم آموزان قبلا وارد کلاس شدن، با اعتمادبه نفس و با قدمای بلند وارد کلاس شید و با صدایی بلند، روشن و سرزنده به اونا سلام بگید. هیچوقت نباید پریشون و بی نظم به نظر برسین. سریع قدم ورندارید، این کار موجب می شه ضعیف به نظر برسین.

۶. از تموم فضای کلاس استفاده کنین

ایستادنِ تموم مدت پشت میز، بین شما و علم آموزان مانع ایجاد می کنه. پس در زمان صحبت کردن در کلاس، راه برید و در زمان توضیح دادنِ مفاهیم، از قسمتای مختلف کلاس درس استفاده کنین. ، این کار موجب می شه علم آموزان بازیگوشی نکنن و به درس توجه داشته باشن. بعضی وقتا هم در زمان توضیح دادن درس، در کنار فردی بایستید که به درس گوش نمی ده و موجب به هم زدن نظم کلاس می شه؛ با این کار اون متوجه می شه که شما دقیقا مشغول چه کاری هستین و معمولا از به هم زدن نظم کلاس دست برمی داره.

۷. از چهره ی خود استفاده کنین

می تونین از حالتای چهره ی خود واسه انتقال معانی زیادی استفاده کنین. مثلا، واسه دریافت جوابای علم آموزان، مشتاقانه به اونا نگاه کنین، وقتی علم آموزی دودل به نظر می رسه، با لبخندِ خود بهش اطمینان بدین یا وقتی می خواید علم آموزان رو تشویق کنین که درمورد پرسشی فکر کنن، ژستی متفکرانه بگیرین، مثلا دست خود رو به چانه تون بگیرین. سعی کنین در زمان تدریس با تموم علم آموزان تماس چشمی داشته باشین و این پیام رو به اونا منتقل کنین که شما متوجهید اونا در حال انجام چیکار خوب یا بدی هستن.

۸. در روبرو شدن با رفتارهای نامناسب علم آموزان، برخورد درستی داشته باشین

در زمان روبه رو شدن با رفتارهای نامناسب، از نظر فیزیکی در سطح اونا پایین بیایید (هم قد اونا شید) و با آرامش درمورد نتیجه های پنهون ی این رفتارها با اونا صحبت کنین. تأثیر این کار بسیار بیشتر از توبیخ کردن اونا در مقابل هم کلاسیای شونه. اگه رفتار ناشایست اونا جدیه، بیرون کلاس یا پس از پایان کلاس با اونا صحبت کنین. با این کار، اونا پیش چشم همسالان خود سرزنش نمی شن و این همون چیزیه که از شما می خوان.

آرامش

در زمان صحبت کردن درمورد رفتارهای نامناسب، حالتی باز و گشاده داشته باشین، مثلا مستقیما در مقابل دانش آموز یا بالای سر اون نایستید، چون این حالت، بسیار تهاجمی و جنگ جویانهه. به فضای شخصی اونا تجاوز نکنین یا روی سر اونا خم نشید. دست به سینه نایستید یا با انگشت به اونا اشاره نکنین، چون این حالتا موجب می شه علم آموزان در برابر شما احساس راحتی نداشته باشن و نگران و مضطرب شن.

۹. از فریادکشیدن و صدازدن نام علم آموزان پرهیز کنین

وقتی حس می کنین کلاس درس از کنترل شما خارج شده، کافیه آروم بشینین و بدون اینکه چیزی بگید، علم آموزان رو نگاه کنین. با این روش، کلاس درس آروم و ساکت می شه و با حفظ آرامش خود، جذبه ی لازم در کلاس درس رو به دست میارید. در این حالت باید درس رو متوقف کنین و منتظر بمونین تا علم آموزان آروم شن. استفاده از این روش، در مقایسه با فریاد کشیدن، به انرژی بسیار کمتری احتیاج داره. اگه این اتفاق زیاد رخ می ده، زمان تلف شده رو به پایان زمان کلاس درس اضافه کنین. پس کلید حل مشکل در این مواقع، آروم و خون سرد به نظررسیدنه.

منبع : scienceofpeople theguardian

 


دسته‌ها: آموزشی